Poz Numarası Nasıl Okunur? 15.150.1003 Ne Demek

Metraj cetvelinde bir satır: 15.150.1003. Yanında "Ø8-Ø12 mm nervürlü çelik hasır" yazıyor. Bu numaranın kendisi de bilgi taşır ve okumayı bilirseniz yanlış poz seçme riskiniz belirgin biçimde düşer.

Numaranın anatomisi

ÇŞB (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) poz numaraları noktalarla ayrılmış bloklardan oluşur. Genel mantık soldan sağa daralır:

Blok	Ne söyler	Örnek
1. blok	Ana sektör / liste	15
2. blok	İş grubu (beton, demir, kalıp…)	150
3. blok	Grup içindeki kalem sırası / varyant	1003
Ek karakter	Fiyata neyin dahil olduğu	/MK

Pratikte önemli olan şudur: son blok değiştikçe imalat aynı ailenin içinde kalır ama ölçü, kalite veya kalınlık değişir. Örneğin aynı grupta ardışık numaralar farklı çap aralıklarını veya farklı beton sınıflarını gösterir. Bu yüzden "yaklaşık doğru" poz seçmek, çoğu zaman yanlış poz seçmektir.

Ek karakterler: fiyata ne dahil?

Poz numarasının sonundaki eğik çizgili ek, maliyetin kapsamını belirler. En sık karşılaşılanlar:

• /MK — Malzeme + işçilik (komple imalat). Fiyat, işin bitmiş hâlini kapsar.
• /M — Yalnızca malzeme. İşçilik ayrıca hesaplanır.
• /İ — Yalnızca işçilik. Malzemeyi işveren temin ediyorsa kullanılır.
• /K — Kira veya kullanım bedeli (makine, iskele gibi).

Bu ayrımın pratik karşılığı büyüktür. Malzemeyi işveren temin ediyorsa ve siz /MK pozunu hakedişe yazarsanız, malzemeyi iki kez ödetmiş olursunuz. Tersine, komple imalat yaptığınız hâlde /İ pozu girerseniz malzeme bedelini alamazsınız.

Hangi listede olduğunuzu numaradan anlayın

Bakanlık listeleri üç sektöre ayrılır ve her sektör kendi numara serisini kullanır:

• İnşaat (yapı işleri): Kazı, dolgu, beton, demir, kalıp, duvar, sıva, izolasyon, çatı, boya, kaplama, doğrama.
• Mekanik tesisat: Sıhhi tesisat, ısıtma, soğutma, havalandırma, yangın söndürme.
• Elektrik tesisat: Pano, kablo, aydınlatma, topraklama, zayıf akım.

Mekanik ve elektrik listelerinde ayrıca montaj bedeli ayrı bir sütun olarak bulunur. Yani bir pompanın malzeme fiyatı ile montaj işçiliği iki ayrı rakamdır. İnşaat listesinde bu ayrım yoktur; orada ayrım ek karakterle yapılır.

Poz seçerken kontrol listesi

Metraj cetveline bir poz eklerken sırasıyla şunları doğrulayın:

1. Doğru liste mi? Elektrik işini inşaat listesinden seçmeyin.
2. Ölçü birimi tutuyor mu? m, m², m³, kg, ton, adet. Metrajınız m² üretiyorsa poz m³ olmamalı.
3. Ek karakter doğru mu? Malzemeyi kim temin ediyor?
4. Tanım tam eşleşiyor mu? Çap aralığı, beton sınıfı, kalınlık, kalite sınıfı.
5. Dönem doğru mu? Sözleşme hangi ayın listesine dayanıyor?

Beşinci madde aylık yayım düzenine geçildikten sonra kritik hâle geldi. Aynı poz numarasının Mart ve Eylül fiyatı farklıdır; hangi dönemin fiyatıyla çalıştığınız sözleşmede yazmalıdır.

Poz numarasıyla veya tanım içindeki kelimeyle arama yapmak için: ÇŞB poz arama aracını açın →

En sık yapılan 4 poz hatası

1. Tanıma bakıp numarayı doğrulamamak

"Nervürlü demir" diye arayıp çıkan ilk sonucu almak yaygın bir alışkanlık. Oysa aynı tanım altında farklı çap aralıkları için ayrı pozlar bulunur ve fiyatları birbirinden ciddi biçimde farklıdır.

2. Ek karakteri görmezden gelmek

Hızlı çalışırken /M ile /MK arasındaki tek harf gözden kaçar. Bu tek harf, bir kalemde maliyetin yarısı kadar fark yaratabilir.

3. Sektörler arası geçiş yapmak

Elektrik odasındaki beton kaide inşaat listesinden, pano elektrik listesinden gelir. Aynı projede farklı listelerden poz kullanmak normaldir — yanlış olan, bir kalemi yanlış listeden seçmektir.

4. Eski poz numarasını taşımak

Listeler güncellendikçe bazı pozlar yürürlükten kalkar, bazıları bölünür veya birleşir. Geçen yılki metraj dosyasını kopyalayıp üzerine çalışmak, artık var olmayan bir poza dayalı keşif üretebilir.

Özel poz numarası nasıl verilir?

Listede karşılığı olmayan bir imalat için özel poz kurarsınız. Numaralandırmada yaygın uygulama, projeye özgü bir önek kullanmaktır (ÖZ-01, YBF-01 gibi). Önemli olan format değil, üç şeydir:

• Resmî poz numaralarıyla karışmaması
• Proje boyunca aynı numaranın aynı imalatı göstermesi
• Analizinin (girdi, miktar, rayiç) belgeye bağlanmış olması

Özel pozun nasıl kurulduğunu ve rayiçlerin bu hesapta nasıl kullanıldığını rayiç ve birim fiyat farkı yazımızda ayrıntılı anlattık.

Sıkça Sorulan Sorular

Poz numaraları her yıl değişir mi?

Numaraların büyük kısmı yıllar boyunca sabit kalır; değişen şey fiyatlardır. Ancak yeni imalat türleri eklendikçe yeni numaralar açılır, kullanımdan kalkan kalemler yürürlükten kaldırılır. Bu yüzden eski bir metraj dosyasını yeni projede kullanırken poz numaralarının hâlâ geçerli olduğunu kontrol etmek gerekir.

Aynı imalat için birden fazla poz varsa hangisini seçmeliyim?

Proje şartnamesine en yakın olanı. Şartname beton sınıfını, demir çapını veya yalıtım kalınlığını belirtiyorsa poz bu detayla eşleşmelidir. Eşleşme tam değilse ya şartname netleştirilmeli ya da özel poz kurulmalıdır; "yakın olanı seçip geçmek" hakediş aşamasında ihtilaf çıkarır.

Poz numarasını bilmeden arama yapabilir miyim?

Evet. Tanım içindeki kelimeyle arama yapmak çoğu durumda daha pratiktir — "brüt beton", "çelik hasır", "alçı sıva" gibi. Sonuçları kategori ve tür filtreleriyle daraltıp doğru kalemi bulabilirsiniz.

"csb poz" ile "çşb poz" aynı şey mi?

Evet, aynı listeyi kastediyor. ÇŞB, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın kısaltmasıdır; klavyede Türkçe karakter kullanılmadığında "csb" veya "çsb" olarak da yazılır. Arama yaparken her iki yazım da aynı sonuçlara götürmelidir.

Montaj bedeli ile birim fiyat arasındaki ilişki nedir?

Mekanik ve elektrik listelerinde birim fiyat malzemenin bedelini, montaj bedeli ise yerine takma işçiliğini gösterir. Komple iş yapıyorsanız ikisini toplarsınız; malzeme işveren tarafından temin ediliyorsa yalnızca montaj bedelini hakedişe alırsınız.

Poz listesini Excel'e aktarabilir miyim?

AECKraft'ta metraj cetvelinizi Excel (.xlsx) olarak dışa aktarabilirsiniz; cetveldeki poz numarası, tanım, birim ve fiyat sütunlarıyla birlikte gelir. Not: Excel'den içe aktarma şu an desteklenmiyor, akış tek yönlüdür.

Hakediş yaparken poz listesi nereden gelir?

Hakediş sözleşmesinin BOQ'su (poz listesi) sözleşme kurulurken sabitlenir ve iş boyunca değişmez. Sözleşmede olmayan bir poz hakedişe doğrudan giremez; önce yeni birim fiyat tutanağıyla tanımlanıp onaylanması gerekir.