- Geçerli bir taşeron sözleşmesi en az 12 zorunlu madde içermeli; eksik düzenleme 10.000 TL+ idari para cezası ve iş kazası halinde müteselsil sorumluluk riski doğurur.
- 2026 itibarıyla Taşeronluk Yönetmeliği güncellenmiştir; özellikle alt işveren ilişkisinin tescili ve SGK kesintileri zorunlu hale gelmiştir.
- Asıl yüklenici, taşeronun kişisel verilerini (TCKN, SGK numarası, banka bilgisi) işliyorsa KVKK Aydınlatma Metni ve veri işleme sözleşmesi şarttır.
- Hakediş ödemelerinde stopaj (%3-5), KDV tevkifat (4/10 veya 5/10), SGK kesintisi ve teminat kesintisi (%5-10) uygulanır.
- Aşağıdaki tam doldurulabilir şablonu indirip avukatınızın incelemesinden geçirebilirsiniz; AECKraft içinde sözleşme arşivi ve hakediş takibi yapılabilir.
İnşaat projelerinin neredeyse tamamı bir veya birden çok taşeron (alt yüklenici) ile yürütülür. Ancak sahada en sık karşılaşılan hukuki problemlerin başında taşeron sözleşmesinin ya hiç yapılmaması ya da eksik düzenlenmiş bir şablonla geçiştirilmesi gelir. Bu yazıda; Türk Borçlar Kanunu (TBK), 4857 sayılı İş Kanunu ve 2026 itibarıyla güncellenen Taşeronluk Yönetmeliği çerçevesinde geçerli bir taşeron sözleşmesinin 12 zorunlu maddesini, KVKK uyumlu veri paylaşımını, hakediş kesintilerini ve tam doldurulabilir şablonu paylaşıyoruz.
Bu rehber genel hukuki çerçeve sunar; her projenin özelliği farklı olduğundan nihai sözleşmenizi mutlaka bir avukata inceletmenizi öneririz. Konunun daha geniş çerçevesi için inşaat sözleşmesi örnekleri ve türleri yazımızı da inceleyebilirsiniz.
1. Taşeron Sözleşmesi Nedir? Hukuki Çerçeve
Taşeron sözleşmesi, bir inşaat (veya hizmet) projesini üstlenen asıl yüklenicinin, işin tamamını veya belirli bir bölümünü alt yüklenici (taşeron) sıfatıyla başka bir gerçek/tüzel kişiye yaptırmak için imzaladığı yazılı sözleşmedir. Bu sözleşme türü hukuki olarak birden fazla mevzuat tarafından düzenlenir.
Temel hukuki dayanaklar:
- TBK m. 470 ve devamı — Eser sözleşmesi hükümleri taşeron sözleşmelerine de uygulanır.
- 4857 sayılı İş Kanunu m. 2 — Asıl işveren–alt işveren ilişkisini ve müteselsil sorumluluğu düzenler.
- Alt İşverenlik Yönetmeliği (2008, 2026 güncellemeli) — Alt işverenlik sözleşmesinin tescili ve şekil şartları.
- 5510 sayılı SGK Kanunu m. 12 — Aracı (taşeron) sıfatıyla SGK bildirimleri.
- 6698 sayılı KVKK — Taşeron personelinin kişisel verilerinin işlenmesi.
- 3194 sayılı İmar Kanunu — Yapı ruhsatı ile taşeron uyumsuzluğu halinde sorumluluk.
Sözleşmenin yazılı yapılması zorunluluğu TBK açısından geçerlilik şartı olmasa da, ispat açısından kritik öneme sahiptir. Sözlü taşeron anlaşmaları iş kazası, hakediş uyuşmazlığı veya iş bitiminde teslimat tartışmalarında neredeyse %100 oranında asıl yüklenicinin aleyhine sonuçlanır.
2. Asıl Yüklenici, Taşeron ve Alt Yüklenici Arasındaki Farklar
Sahada bu üç kavram sıklıkla birbirine karıştırılır; oysa hukuki sonuçları farklıdır.
| Kavram | Tanım | Sorumluluk |
|---|---|---|
| Asıl Yüklenici | İşvereni ile sözleşme imzalayan ana firma | İşin tamamından işveren karşısında sorumlu |
| Alt Yüklenici (Taşeron) | İşin bir bölümünü yapan firma/şahıs | Sadece üstlendiği bölümden asıl yüklenici karşısında sorumlu |
| Hizmet Yüklenicisi | Belirli bir hizmet (örn. güvenlik, temizlik) sağlayan firma | Sözleşme konusu hizmetle sınırlı sorumluluk |
| Tedarikçi | Sadece malzeme/ürün sağlayan firma | Eser değil satım sözleşmesine tabidir |
Önemli bir nokta: İş Kanunu m. 2'ye göre, asıl yüklenici taşeron işçilerinin maaş, SGK ve kıdem tazminatı alacaklarından müteselsil sorumludur. Yani taşeron firma maaş ödemese, işçi doğrudan asıl yükleniciden talep edebilir.
3. Geçerli Taşeron Sözleşmesinin 12 Zorunlu Maddesi
Yargıtay içtihatları ve mevzuat birlikte değerlendirildiğinde, bir taşeron sözleşmesinin geçerli sayılması için aşağıdaki 12 maddenin tamamının bulunması beklenir:
- Taraflar — Tam unvan, vergi no, MERSİS, adres, yetkili imza sirküleri
- İşin Konusu ve Kapsamı — Hangi imalatlar, hangi metraj, hangi keşif kalemleri
- Süre — Başlangıç, bitiş, ara terminler, gecikme tanımı
- Bedel ve Ödeme Şartları — Götürü/birim fiyat, hakediş dönemleri, ödeme vadesi
- Hakediş Kesintileri — Stopaj, KDV tevkifat, SGK, teminat kesintisi
- Teminatlar — Avans teminatı, kesin teminat, garanti süresi
- İş Güvenliği — KKD temini, eğitim, ISG uzmanı sorumluluğu
- Kalite ve Şartname — Hangi standartlar, hangi malzeme, hangi tolerans
- Gecikme ve Cezai Şart — Günlük ceza oranı, üst limit
- Fesih Şartları — Haklı sebep, ihbar süresi, kesin fesih halleri
- Uyuşmazlık ve Yetkili Mahkeme — Tahkim mi mahkeme mi, hangi şehir
- KVKK ve Veri Paylaşımı — Aydınlatma, açık rıza, veri işleyen yükümlülükleri
Bu maddelerden herhangi birinin eksikliği, sözleşmeyi tamamen geçersiz kılmaz ancak uyuşmazlık halinde aleyhinize sonuç doğurabilir. Özellikle 9, 11 ve 12. maddelerin eksikliği Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre tazminat hesaplamalarında belirleyicidir.
4. Taşeronluk Yönetmeliği 2026 Güncel Değişiklikler
2026 itibarıyla Alt İşverenlik Yönetmeliği'nde yapılan başlıca değişiklikler şunlardır:
- Alt işverenlik sözleşmesinin elektronik tescili: Yeni dönemde alt işverenlik sözleşmeleri, çalışma il müdürlüklerinin e-devlet entegre sistemi üzerinden tescil edilmektedir. Tescil edilmeyen sözleşme, muvazaa karinesini güçlendirir.
- Asıl iş–yardımcı iş ayrımının netleştirilmesi: Asıl iş ancak işletmenin gereği teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiriyorsa taşerona verilebilir. Aksi halde muvazaa sayılır ve taşeron işçileri asıl yüklenici işçisi kabul edilir.
- SGK e-bildirge entegrasyonu: Taşeron, kendi işçilerinin SGK bildirimini "Aracı (Taşeron)" sıfatıyla yapmak zorundadır; asıl yüklenicinin SGK sicil numarası bildirimde yer almalıdır.
- İdari para cezalarının artırılması: Yazılı sözleşme yapmama, alt işverenlik sözleşmesini tescil ettirmeme ve KVKK ihlali halinde uygulanan idari para cezaları 2026 yeniden değerleme oranında artırılmıştır (asgari 10.000 TL üzeri).
Mevzuat takibi için Şantiye-M 2026 yazılım uyumu yazımızdaki resmi raporlama gereklilikleri de incelenmelidir.
5. KVKK Uyumlu Veri Paylaşımı (Aydınlatma Metni Gerek mi?)
Evet, kesinlikle gerekir. Bir taşeron sözleşmesi imzaladığınızda; taşeron firmadan ve onun çalışanlarından aşağıdaki kişisel verileri elde edersiniz:
- Şirket yetkilisinin TCKN, doğum tarihi, ev adresi
- Çalışanların TCKN, SGK sicil no, IBAN, ehliyet, sağlık raporu
- Mesleki yeterlilik belgeleri, sertifika fotokopileri
- Vize, çalışma izni (yabancı işçi varsa)
- Şantiye giriş–çıkış kayıtları, fotoğraflar
Bu veriler KVKK kapsamında kişisel veri ve bir kısmı özel nitelikli kişisel veri (sağlık verisi gibi) statüsündedir. Asıl yüklenicinin yapması gereken üç temel adım:
- Veri Sorumlusu - Veri İşleyen Sözleşmesi (KVKK m. 12): Taşeron sizin adınıza veri işliyorsa, veri işleyen sıfatıyla yükümlülükleri sözleşmeye yazılmalıdır.
- Aydınlatma Metni: Taşeron çalışanlarına şantiyeye girişte aydınlatma metni sunulmalı; kamera kaydı, biometric devam takip varsa açık rıza alınmalıdır.
- VERBİS Kaydı ve Saklama Süresi: 250'den fazla çalışanı olan asıl yükleniciler VERBİS'e kayıtlı olmalı; taşeron personeline ait veriler iş bitiminden sonra makul sürede (örneğin SGK bildirimi gerekleri nedeniyle 10 yıl) silinmelidir.
KVKK ihlalleri 2026'da minimum 47.000 TL'den başlayan idari para cezaları doğurmaktadır. Bu nedenle taşeron sözleşmesinin son maddesi mutlaka KVKK uyum hükümlerine ayrılmalıdır.
6. Hakediş Hesaplama ve Kesintiler (Stopaj, KDV Tevkifat, SGK)
Taşerondan gelen hakediş faturası üzerinden yapılan kesintiler genellikle yanlış hesaplanır ve bu durum hem cezai müeyyideler hem de cari hesap anlaşmazlıkları doğurur. Doğru hesaplama mantığı şudur:
| Kesinti | Oran (2026) | Açıklama |
|---|---|---|
| Stopaj (GV) | %3 | Tüzel kişi taşerondan yıllara sari inşaat işlerinde hakediş üzerinden |
| KDV Tevkifat | 4/10 veya 5/10 | İşçilik ağırlıklı hizmetlerde tevkifat oranı uygulanır |
| Teminat Kesintisi | %5–10 | Garanti süresinin sonuna kadar tutulur (genellikle 1 yıl) |
| SGK Kesintisi | Değişken | Asgari işçilik raporuna göre SGK'ya bildirim yapılır |
| Damga Vergisi | ‰9,48 | Hakediş tutarı üzerinden binde 9,48 oranında |
Örnek hesaplama: Taşeron 100.000 TL+KDV hakediş kesti. KDV oranı %20, tevkifat 4/10.
- Mal bedeli: 100.000 TL
- KDV (toplam): 20.000 TL
- Alıcı (asıl yüklenici) tarafından beyan edilecek KDV (4/10): 8.000 TL
- Taşerona ödenecek KDV (6/10): 12.000 TL
- Stopaj kesintisi (yıllara sari iş): 100.000 × %3 = 3.000 TL
- Teminat kesintisi: 100.000 × %5 = 5.000 TL
- Damga vergisi: 100.000 × 0,00948 = 948 TL
- Taşerona net ödenecek: 100.000 + 12.000 - 3.000 - 5.000 - 948 = 103.052 TL
Hakediş hesaplama ve takip süreçlerinin daha detaylı incelemesi için inşaat hakediş takibi dijital yöntemler yazımıza göz atabilirsiniz.
7. Gecikme Cezası ve Tazminat Hükümleri
Cezai şart (TBK m. 179-182) ile gecikme tazminatı (TBK m. 117 vd.) sözleşmede ayrı ayrı düzenlenmelidir. Sahada yaygın olarak uygulanan formüller:
- Günlük gecikme cezası: Toplam sözleşme bedelinin ‰3 ila ‰5'i kadar (her gecikme günü için).
- Üst limit: Toplam sözleşme bedelinin %10'unu aşmamak üzere — aksi halde aşırı cezai şart sayılarak hakim tarafından indirilebilir (TBK m. 182/3).
- Bağımsız tazminat hakkı: Cezai şart talebi yapıldıktan sonra dahi, asıl yüklenicinin ek zararı varsa bunu ayrıca talep edebilmesi için sözleşmeye "cezai şart aşkın zarar talep hakkını saklı tutar" maddesi konmalıdır.
- Mücbir sebep istisnası: Deprem, savaş, salgın, grev, halk hareketi, devlet emri gibi haller cezai şarttan muafiyet sağlar.
Cezai şart hükmü yokken sadece gecikme tazminatı talep etmek mümkündür ancak ispat yükü çok daha ağırdır. Bu nedenle 9. madde mutlaka detaylı yazılmalıdır.
8. İş Güvenliği Sorumluluğu (Asıl Yüklenici–Taşeron Paylaşımı)
6331 sayılı İSG Kanunu'na göre asıl yüklenici ve taşeron, iş güvenliği konusunda müşterek ve müteselsil sorumludur. Bu sorumluluğu sözleşmede paylaşmak, hukuki sorumluluğu kaldırmaz ancak iç ilişkide rücu hakkı doğurur.
Sözleşmede belirlenmesi gereken sorumluluklar:
- Taşeron sorumluluğu: Kendi işçilerinin KKD (kişisel koruyucu donanım), eğitim, sağlık raporu, sigorta primleri, ehliyet/sertifika kontrolü
- Asıl yüklenici sorumluluğu: Şantiye ortak alanları, vinç-iskele güvenliği, ISG uzmanı/iş yeri hekimi sağlanması, koordinasyon planı, acil durum planı
- Müşterek sorumluluk: İş kazası bildirimi (SGK'ya 3 işgünü içinde), SGK soruşturmasına bilgi ve belge sunumu
Sözleşmeye eklenmesi tavsiye edilen kritik madde:
"Taşeron, kendi işçileri ve alt taşeronlarının iş kazası, meslek hastalığı veya 3. kişilere verdikleri zararlardan doğacak tüm tazminat taleplerinde müteselsil sorumludur. Asıl yüklenicinin bu sebeple ödemek zorunda kaldığı her türlü tazminat, mahkeme masrafı ve avukatlık ücreti, taşerona aynen rücu edilir."
9. Fesih Şartları ve Uyuşmazlık Çözümü
Sözleşmenin sona erme halleri net olarak yazılmalıdır. TBK m. 471 vd. uyarınca eser sözleşmesinin haklı sebeple feshi mümkündür; ancak sözleşmeye yazılı fesih sebepleri eklemek ispat kolaylığı sağlar.
Tavsiye edilen fesih sebepleri:
- Taşeronun, ihtara rağmen 15 iş günü içinde işin gereklerini yerine getirmemesi
- Ardışık iki hakediş döneminde belirlenen ilerlemenin %50 altında kalınması
- SGK primlerinin 2 ay üst üste ödenmemesi (asıl yüklenicinin müteselsil sorumluluğu vardır)
- Taşeronun iflas, konkordato, mali aciz haline düşmesi
- Sözleşmenin esaslı hükmüne 3 kez aykırı davranma
Uyuşmazlık çözümü için tercih edilebilecek yöntemler:
- Arabuluculuk: Ticari uyuşmazlıklarda dava şartı (6325 sayılı kanun). Sözleşmede zorunlu olmasa da bütçe ve süre tasarrufu sağlar.
- Tahkim: Hızlı ama maliyetli. Genellikle 5 milyon TL üstü sözleşmeler için anlamlı.
- Asliye Ticaret Mahkemesi: Klasik yargı yolu. Sözleşmede "İstanbul (Çağlayan) Asliye Ticaret Mahkemeleri yetkilidir" şeklinde belirlenebilir.
10. Taşeron Sözleşmesi Şablonu — Tam Örnek
Aşağıdaki şablon TBK, İş Kanunu ve 2026 mevzuatı çerçevesinde hazırlanmış genel bir taslaktır. Mutlaka avukatınıza inceletmenizi öneririz; her projenin özel koşulları farklı maddeler gerektirebilir.
=========================================================================
TAŞERON (ALT YÜKLENİCİ) SÖZLEŞMESİ
=========================================================================
Sözleşme No: ........................ Tarih: ...../...../2026
MADDE 1 — TARAFLAR
1.1. ASIL YÜKLENİCİ ("Yüklenici")
Unvan : ............................................. A.Ş./Ltd.Şti.
Adres : .............................................
Vergi No : ............................. Vergi D.: .............
MERSİS : .............................
Yetkili : ............................. T.C. Kimlik: ..............
Telefon : ......................... E-posta: ......................
1.2. TAŞERON ("Alt Yüklenici")
Unvan : ............................................. A.Ş./Ltd.Şti./Şahıs
Adres : .............................................
Vergi No : ............................. Vergi D.: .............
MERSİS : .............................
SGK İşyeri No: ............................
Yetkili : ............................. T.C. Kimlik: ..............
Telefon : ......................... E-posta: ......................
MADDE 2 — İŞİN KONUSU VE KAPSAMI
2.1. Yüklenici tarafından üstlenilen ".............................."
projesinin "......................................................."
bölümünün/imalatının taşeron tarafından yapılması.
2.2. İşin teknik şartnamesi, projeleri, keşif özetleri ve metrajları
Ek-1, Ek-2 ve Ek-3 olarak sözleşmenin ayrılmaz parçasıdır.
2.3. Kapsam dışı işler ayrı protokol ile düzenlenir.
MADDE 3 — SÜRE
3.1. İşe başlama tarihi : ...../...../2026
3.2. İş bitim tarihi : ...../...../2026
3.3. Ara terminler:
a) .............................................. ...../...../2026
b) .............................................. ...../...../2026
3.4. Mücbir sebep halinde süre, hakim takdiri ile uzatılır.
MADDE 4 — BEDEL VE ÖDEME ŞARTLARI
4.1. Toplam sözleşme bedeli : ........................... TL + KDV
4.2. Bedel türü : [ ] Götürü [ ] Birim Fiyat [ ] Karma
4.3. Hakediş dönemi : Her ayın son iş günü
4.4. Ödeme vadesi : Faturanın tebliğinden itibaren 30 gün
4.5. Avans : Sözleşme bedelinin %.... 'i avans olarak
ödenir; avans teminatı şarttır.
4.6. Hakediş, fiili imalat metrajı esas alınarak hesaplanır.
MADDE 5 — HAKEDİŞ KESİNTİLERİ
Yüklenici, her hakediş ödemesinden aşağıdaki kesintileri yapma hakkına sahiptir:
a) Stopaj (Gelir Vergisi): % 3 (yıllara sari iş)
b) KDV Tevkifat : 4/10 (işçilik ağırlıklı işlerde)
c) Teminat Kesintisi : % .... (garanti süresi sonunda iade)
d) SGK Kesintisi : Asgari işçilik raporuna göre
e) Damga Vergisi : Binde 9,48
f) Sözleşmeden doğan diğer alacaklar (cezai şart vb.)
MADDE 6 — TEMİNATLAR
6.1. Avans Teminatı : Avans tutarı kadar banka teminat mektubu/nakit
6.2. Kesin Teminat : Sözleşme bedelinin %... 'i (en az %6)
6.3. Garanti Süresi : İşin tesliminden itibaren ........ ay
6.4. Garanti süresince çıkan kusurları taşeron 15 iş günü içinde gidermekle
yükümlüdür; aksi halde teminattan mahsup edilir.
MADDE 7 — İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
7.1. Taşeron, kendi işçilerinin KKD, eğitim, sağlık raporu ve sigorta
yükümlülüklerini tek başına üstlenir.
7.2. Şantiye ortak alanlarının (iskele, vinç, elektrik, acil çıkış)
güvenliği yükleniciye aittir.
7.3. İş kazası halinde taşeron 3 iş günü içinde SGK'ya bildirim yapar
ve yüklenicye yazılı olarak bildirir.
7.4. Tüm 3. kişi tazminat taleplerinden taşeron birinci derecede sorumludur;
yüklenicinin ödemek zorunda kaldığı her tutar rücu olunur.
MADDE 8 — KALİTE VE ŞARTNAME
8.1. İmalatlar TS standartlarına, projeye ve Ek-1 teknik şartnamesine uygun
olmalıdır.
8.2. Uygunsuz imalatlar taşeron tarafından kendi maliyetinde söküm ve
yeniden yapım yoluyla giderilir.
MADDE 9 — GECİKME VE CEZAİ ŞART
9.1. Taşeronun süreyi aşması halinde; aşılan her gün için sözleşme bedelinin
binde 3'ü oranında cezai şart tahsil edilir.
9.2. Toplam cezai şart, sözleşme bedelinin %10'unu aşamaz.
9.3. Cezai şart talep edildikten sonra dahi, yüklenicinin aşkın zararı
için ayrıca tazminat talep hakkı saklıdır.
9.4. Mücbir sebep halinde cezai şart uygulanmaz.
MADDE 10 — FESİH ŞARTLARI
Sözleşme aşağıdaki hallerde, 15 günlük ihtara rağmen ihlal devam ediyorsa
yüklenici tarafından tek taraflı feshedilebilir:
a) Taşeronun ilerleme planına %30 ve üzeri gecikmesi
b) SGK primlerinin 2 ay üst üste ödenmemesi
c) Taşeronun iflas, konkordato, mali aciz halinde
d) İş güvenliği ihlali nedeniyle ölümlü iş kazası gerçekleşmesi
e) Sözleşme hükmüne 3 kez aykırı davranma
MADDE 11 — UYUŞMAZLIK VE YETKİLİ MAHKEME
11.1. Taraflar uyuşmazlıkları öncelikle arabuluculuk ile çözmeyi taahhüt eder.
11.2. Arabuluculuk başarısız olursa, ....................... Asliye Ticaret
Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir.
11.3. Uygulanacak hukuk: Türk Hukuku.
MADDE 12 — KVKK VE VERİ PAYLAŞIMI
12.1. Taraflar, KVKK kapsamında veri sorumlusu sıfatıyla kendi yükümlülüklerini
yerine getirmekle mükelleftir.
12.2. Taşeron, çalışanlarına ait aydınlatma metnini sağlar; özel nitelikli
kişisel verilerde açık rıza alır.
12.3. Yüklenici, taşeron çalışanlarının verilerini yalnızca sözleşmenin
ifası amacıyla işler; iş bitiminden 10 yıl sonra silinir.
12.4. KVKK ihlalinden doğan idari para cezaları, ihlali yapan tarafa aittir.
MADDE 13 — DİĞER HÜKÜMLER
13.1. Sözleşmenin bir maddesinin geçersiz olması, diğer maddelerin
geçerliliğini etkilemez (severability).
13.2. Sözleşmenin değişikliği yazılı şekilde yapılır.
13.3. Tebligatlar sözleşmedeki adreslere KEP üzerinden yapılır.
13.4. Sözleşme 2 nüsha düzenlenmiş, taraflarca okunarak imzalanmıştır.
EKLER:
Ek-1: Teknik Şartname
Ek-2: Onaylı Projeler
Ek-3: Keşif Özeti / Birim Fiyat Listesi
Ek-4: İş Programı (CPM)
Ek-5: KVKK Aydınlatma Metni
Ek-6: İSG Talimatları
İmza Tarihi: ...../...../2026
YÜKLENİCİ TAŞERON
...................... ......................
Kaşe & İmza Kaşe & İmza
=========================================================================
Word ve PDF formatında doldurulabilir versiyonları için iletişim sayfası üzerinden talep edebilirsiniz.
11. En Yaygın 5 Sözleşme Hatası ve Çözümleri
20 yılı aşkın inşaat hukuku içtihatlarında en sık tekrarlanan beş kritik hata:
- Cezai şart üst limitinin belirlenmemesi: Yargıtay, %20'yi aşan cezai şartları aşırı kabul ederek indirim yapmaktadır. Üst limit mutlaka %10 ile sınırlandırılmalı.
- SGK bildirim sorumluluğunun yazılmaması: Asıl işveren–alt işveren ilişkisinde SGK bildirimi taşerona aittir; ancak sözleşmede yazmıyorsa müteselsil sorumluluk doğrudan asıl yükleniciye geçer.
- Hakediş ile ek iş arasında ayrım yapılmaması: Sözleşme dışı talep edilen ek imalatlar yazılı protokole bağlanmazsa, taşeron sonradan tahkim/mahkeme yoluyla bedelsiz yapılan iş iddiası getirebilir.
- Teslim ve kabul tutanağı düzenlenmemesi: Geçici ve kesin kabul tutanağı olmadan teminat iadesi yapılması büyük risktir. Sözleşmeye bu süreç adım adım yazılmalıdır.
- KVKK ve veri paylaşımı maddesinin atlanması: 2026'da KVKK denetimleri yoğunlaşmıştır; özellikle biometric devam takip ve şantiye kamera kayıtları sözleşmede yer almıyorsa idari para cezası kaçınılmazdır.
12. Taşeron Yönetiminin Dijitalleştirilmesi
Bir orta büyüklükteki inşaat firmasında ortalama 15-30 taşeron firma çalışır. Bunların sözleşmeleri, hakediş hesapları, fatura takipleri, SGK bildirim kontrolleri, KVKK belgeleri ve mücbir sebep yazışmaları Excel ve klasör sistemi ile takip edildiğinde; her ay 40-60 saat operasyonel kayıp ve %15'e varan hatalı hakediş ödemesi riski oluşur.
Dijital bir proje yönetim platformu kullanmanın taşeron yönetimi açısından sağladığı temel faydalar:
- Sözleşme arşivinin merkezi ve aranabilir tutulması
- Hakediş hesaplama otomasyonu ve kesinti formüllerinin tek tıkla uygulanması
- Taşeron başına bütçe vs. fiili maliyet karşılaştırması
- İş güvenliği eğitim kayıtlarının ve sertifika sürelerinin takibi
- KVKK uyumlu doküman saklama ve erişim kontrolü
- Şantiye fotoğraf ve raporlarının taşeron bazlı etiketlenmesi
AECKraft ile Taşeron Sözleşmesi ve Hakediş Yönetimi
AECKraft, taşeron yönetimi konusunda inşaat firmalarına aşağıdaki gerçek özellikleri sunar:
- Sözleşme arşivi: Doküman yönetimi modülünde taşeron sözleşmelerini ve eklerini versiyonlu olarak saklayabilirsiniz.
- Hakediş takip modülü: AECKraft içinde taşeron hakedişlerinin metrajı, ilerleme yüzdesi, kesintileri ve net ödemesi hesaplanır.
- Excel/CSV export: Hesaplanan hakediş sonuçları Excel/CSV formatında dışa aktarılarak muhasebe ekibinize iletilebilir. (AECKraft Logo, Mikro, Netsis veya ETA muhasebe yazılımlarına doğrudan API entegrasyonu sağlamaz.)
- Rol bazlı yetkilendirme: Taşeron sözleşmelerine sadece yetkili personelin erişmesini sağlayabilirsiniz.
- Audit trail: Sözleşme ve hakediş üzerindeki tüm değişiklikler kim tarafından, ne zaman, ne için yapıldığı kaydedilir.
- KVKK uyumlu Türkiye veri saklama: Tüm taşeron belgeleri Türkiye sınırları içinde saklanır.
- Mobil saha uygulaması: Şantiye şefi taşeron ilerleme yüzdesini, fotoğrafını ve günlük raporunu mobil cihazdan ekleyebilir.
Daha geniş yazılım karşılaştırması için inşaat yazılımı seçim kriterleri 2026 rehberini inceleyebilirsiniz. Demo talebi için iletişim sayfasına, paket ve fiyat detayları için fiyatlandırma sayfasına ulaşabilirsiniz.
Sonuç
Taşeron sözleşmesi, inşaat projelerinde en kritik hukuki belgelerden biridir ve eksik düzenlenmesi 10.000 TL'den başlayan idari para cezaları, iş kazası halinde müteselsil sorumluluk ve uzun vadeli ticari uyuşmazlık riskleri doğurur. 2026 itibarıyla Alt İşverenlik Yönetmeliği, SGK Kanunu ve KVKK düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde; 12 zorunlu maddenin tamamını içeren, KVKK uyumlu ve elektronik olarak tescil edilebilen bir sözleşme yapısı şarttır.
Bu yazıdaki şablon genel bir taslaktır; mutlaka avukatınıza inceletmenizi ve projenizin özel koşullarına göre uyarlamanızı öneririz. Sözleşme imzalandıktan sonra ise hakediş hesaplama, ilerleme takibi, SGK bildirim kontrolü ve doküman arşivinin dijital bir platformda yürütülmesi; hem operasyonel verimliliği artırır hem de hukuki risklerinizi minimize eder.
Sıkça Sorulan Sorular
Taşeron sözleşmesi noter onaylı olmak zorunda mı?
Hayır. TBK açısından eser sözleşmesinin geçerliliği için noter onayı zorunlu değildir. Ancak yüksek bedelli sözleşmelerde ve özellikle gayrimenkul satışı içeren karma sözleşmelerde noter onayı veya en azından imza sirküleri ile imza beyannamesi alınması ispat kolaylığı sağlar.
Sözleşmesi olmayan taşerona ödeme yapılabilir mi?
Hukuken yapılabilir; ancak ciddi risklidir. Sözleşmesiz çalışma muvazaa karinesini güçlendirir, KDV tevkifat ve stopaj kesintisi yapılmadığı için vergi cezası doğurur ve iş kazası halinde asıl yüklenicinin sorumluluğu çok genişler. Yazılı sözleşme olmadan ödeme yapılması kesinlikle önerilmez.
Taşeronun işçisinin maaşını ödemeyince asıl yüklenici ödemek zorunda mı?
Evet. 4857 sayılı İş Kanunu m. 2 uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı işbu kanundan, iş sözleşmesinden ve alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işveren ile birlikte müteselsil sorumludur. Yani işçi doğrudan asıl yükleniciden talep edebilir; asıl yüklenici de ödediği tutarı taşerona rücu eder.
KDV tevkifat oranı her zaman 4/10 mu?
Hayır. Tevkifat oranı işin niteliğine göre değişir. İşçilik ağırlıklı işlerde 4/10, hizmet teslimlerinde 5/10, malzeme ağırlıklı işlerde tevkifat uygulanmayabilir. Sözleşmeyi imzalamadan önce malî müşavirinizden hangi tevkifat oranının uygulanacağını netleştirmenizi öneririz.
Cezai şart hangi sınıra kadar geçerli sayılır?
Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre sözleşme bedelinin %10'u civarındaki cezai şartlar normal kabul edilir. %20 ve üzerine çıkan cezai şartlar TBK m. 182/3 uyarınca aşırı kabul edilerek hakim tarafından indirilebilir. Üst limit koymanız, sözleşmenin tamamen geçersiz sayılmasının önüne geçer.
Mücbir sebep nedir, hangi haller sayılır?
Mücbir sebep; öngörülemeyen, kaçınılamayan ve dışsal bir olaydır. Deprem, sel, savaş, salgın hastalık (Covid-19 emsali), grev/lokavt, devlet yasakları, halk hareketi sayılabilir. Tedarik gecikmesi, döviz kuru artışı veya işçi bulamama mücbir sebep değildir. Sözleşmede mücbir sebep tanımının açıkça yazılması tavsiye edilir.
Geçici kabul ile kesin kabul arasındaki fark nedir?
Geçici kabul, taşeronun işi teslim ettiği ve büyük ölçüde tamamladığı tarihtir. Kesin kabul ise garanti süresinin sonunda (genellikle 1 yıl) yapılan ve teminat iadesinin koşulu olan kabuldur. Garanti süresi içinde çıkan kusurlar geçici kabul sonrası tespit edilebileceğinden, sözleşmede her iki kabul süreci için ayrı tutanak hazırlanması gerekir.
Taşeronun alt taşeron kullanması nasıl düzenlenir?
Taşeronun kendi adına işin bir kısmını başka bir alt yükleniciye verme hakkı, ancak sözleşmede açıkça yazılıysa veya asıl yüklenicinin yazılı onayı varsa mümkündür. Onaysız alt taşeron kullanımı, sözleşmenin haklı sebeple feshini doğurur ve taşeronun bu nedenden doğan tüm zararlardan sorumlu olmasına yol açar. Sözleşmeye "yazılı izin olmadan alt taşeron kullanılamaz" maddesi konulması güçlü bir koruma sağlar.